การตัดสินใจเรื่องใหญ่ในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นเรื่องงาน ความสัมพันธ์ หรือการลงทุน มักจะมาพร้อมกับอาการ “Decision Paralysis” หรือภาวะชะงักงันเพราะคิดไม่ตกว่าจะเป็นยังไงในอนาคตครับ
นอกจากภาวะชะงักงันแล้ว มักจะมีเรื่องของอารมณ์เข้ามาเกี่ยวไม่ว่าจะเป็นความกลัว ความโลภ และอื่นๆเหมือนกับตอนที่เล่นหวยไว หรือลุ้นอะไรสักอย่างจะอารมณ์คล้ายๆแบบนั้นครับ แต่ทุกอย่างย่อมมีทางแก้ครับ
และในบทความนี้รวบรวมทางแก้ไว้ให้แล้ว
เทคนิคการตัดสินใจเรื่องยากๆ ให้เฉียบคมและไม่เสียใจภายหลัง
1.กฎ 10-10-10: มองผ่านกาลเวลา
เวลาเราต้องตัดสินใจเรื่องที่ใช้อารมณ์สูง ให้ลองถามตัวเองด้วยคำถาม 3 ระยะ
- เราจะรู้สึกอย่างไรกับการตัดสินใจนี้ใน 10 นาทีข้างหน้า?
- เราจะรู้สึกอย่างไรใน 10 เดือนข้างหน้า?
- เราจะรู้สึกอย่างไรใน 10 ปีข้างหน้า?
เทคนิคนี้ช่วยให้เราหลุดจากอารมณ์ชั่ววูบ และมองเห็นผลกระทบในระยะยาว
2.กำจัด “ตัวเลือกลวง”
ยิ่งตัวเลือกเยอะ เรายิ่งตัดสินใจยากและมีโอกาสเสียใจภายหลังสูง
- คัดออกให้เหลือแค่ 2-3 ตัวเลือก: ตัดตัวเลือกที่ “ก็ดีนะ” ออกไป ให้เหลือเฉพาะตัวเลือกที่ “ใช่” จริงๆ
- ตั้งเดดไลน์: การมีเวลาไม่จำกัดไม่ได้ช่วยให้ตัดสินใจดีขึ้น แต่จะทำให้เราฟุ้งซ่าน การตั้งเวลาสิ้นสุดจะบังคับให้สมองโฟกัสที่แก่นของปัญหา
3.ใช้หลักการ “The WRAP Process”
มาจากหนังสือ Decisive ของ Chip & Dan Heath ซึ่งช่วยป้องกันกับดักทางความคิด:
- Widen your options: อย่าถามว่า “จะทำ หรือ ไม่ทำ” แต่ให้ถามว่า “มีทางเลือกอื่นนอกจากสองทางนี้ไหม?”
- Reality-test your assumptions: ลองไปหาข้อมูลฝั่งตรงข้ามกับสิ่งที่เราเชื่อดูบ้าง
- Attain distance before deciding: ถอยออกมา 1 ก้าว ลองคิดว่า “ถ้าเพื่อนรักมาปรึกษาเรื่องนี้ เราจะแนะนำเขาว่าอย่างไร?”
- Prepare to be wrong: เตรียมแผนสำรองไว้เสมอหากสิ่งที่ตัดสินใจไม่เป็นไปตามคาด
4.แยก “กระบวนการ” ออกจาก “ผลลัพธ์”
นี่คือสิ่งที่คนส่วนใหญ่พลาด เรามักตัดสินว่าการตัดสินใจนั้น “ห่วย” เพียงเพราะผลออกมาไม่ดี
- การตัดสินใจที่ดี คือการตัดสินใจที่ สมเหตุสมผลที่สุด ณ ข้อมูลที่มีตอนนั้น
- หากคุณทำดีที่สุดแล้วแต่โชคร้ายผลออกมาไม่ดี อย่าโทษตัวเอง การทำใจยอมรับว่า “เราคุมโชคชะตาไม่ได้ 100%” จะช่วยลดความเสียใจในภายหลัง
5.ฟัง “สัญชาตญาณ” ในวินาทีสุดท้าย
หลังจากวิเคราะห์ด้วยเหตุผลมาอย่างหนักหน่วง ให้ลองใช้วิธี ดีดเหรียญ
- ไม่ใช่เพื่อทำตามเหรียญ แต่ในขณะที่เหรียญอยู่กลางอากาศ “ใจคุณแอบเชียร์ฝั่งไหน?” * นั่นคือความต้องการที่แท้จริงที่สมองส่วนจิตใต้สำนึกบอกคุณ
ลองตอบตัวเองดูในทุกๆข้อ แล้ววนกลับไปถามตัวเองที่ข้อ 1 ว่าในอีก 10 นาที 10 เดือน 10 ปี เราเป็นยังไงกับการตัดสินใจในครั้งนี้ครับ บางครั้ง 10 อาจจะมองไม่เห็นแต่เชื่อว่า 10 นาที และ 10 เดือนยังไงก็ต้องมองเห็นตัวเองคร่าวๆแน่นอนครับ
สุดท้ายอย่าลืมว่าทุกอย่างมี 2 ด้านเสมอ ให้ลองคิดทั้งด้านดี และด้านแย่ดูด้วยนะครับ